Çalışma makalesi · Sürüyor
WISDOM Programı, STEM Alanındaki Yerinden Edilmiş Kadınlar ve Yükseköğretimin Barış İnşası İşlevi
Osman Gültekin ve Muhammad Ahmed Saadan Qasmani
Özet
Yükseköğretim çoğu zaman yerinden edilmişlikten çıkış yolu olarak anlatılır; ama bir bursun maddi bir rahatlamadan fazlasına dönüşme mekanizması nadiren açıkça belirtilir. Bu makale, İstanbul Aydın Üniversitesi (İAÜ) ile Gelişmekte Olan Dünya İçin Bilimde Kadınlar Örgütü (OWSD) arasındaki bir ortaklık olan ve Eylül 2024'ten bu yana İstanbul'daki STEM yüksek lisans programlarında yerinden edilmiş bir kadın grubunu destekleyen Women in Science Displacement Outreach Master's (WISDOM) Programı'nı inceliyor. Grubun tamamıyla yapılan bir sayım anketine (N = 13) ve [n] katılımcıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanan çalışma, geriye dönük bir öncesi–sonrası tasarımıyla dört alandaki değişimi ele alıyor: algılanan yapısal engeller, akademik öz-yeterlik, toplumsal ve mesleki bütünleşme ve geleceğe yönelim. Bulgular [çözümlemeden sonra yön ve büyüklük eklenecek] göstermektedir. Programın ayırt edici katkısının erişimin kendisi değil, erişimin faillik hâline dönüşmesi olduğunu savunuyoruz: katılımcılar, eğitimin ivedi güvenliğe aracılık ettiği bir hayatta kalma ufkundan, eğitimin köken ülkelerinin yeniden inşasına aracılık ettiği bir katkı ufkuna geçtiler. Bunu Türkiye'nin yerinden edilmiş bilim insanlarını kabul etme tarihine yerleştiriyor ve 1933 Üniversite Reformu'nun hem bir emsal hem bir uyarı sunduğunu savunuyoruz; çünkü o göçmenler arasındaki kadınlar kayıttan büyük ölçüde silinmiştir. Makale programı Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarıyla eşleştiriyor ve toplumsal cinsiyete duyarlı burs tasarımı için yinelenebilir bir çerçeve öneriyor. Grup büyüklüğünden, kendi beyanına dayanmaktan ve yazarların programla idari ilişkisinden doğan sınırlar doğrudan ele alınıyor.
İngilizce aslını gösterin
Resmî olmayan çeviri. Yayımlanan özet İngilizcedir.
From Survival to Contribution
The WISDOM Programme, Displaced Women in STEM, and the Peacebuilding Function of Higher Education
Higher education is routinely described as a route out of displacement, but the mechanism by which a scholarship becomes something more than material relief is rarely specified. This article examines the Women in Science Displacement Outreach Master's (WISDOM) Programme, a partnership between Istanbul Aydın University (IAU) and the Organization for Women in Science for the Developing World (OWSD), which has supported a cohort of displaced women in STEM master's programmes in Istanbul since September 2024. Drawing on a census survey of the full cohort (N = 13) and semi-structured interviews with [n] participants, the study uses a retrospective pre-post design to examine change across four domains: perceived structural barriers, academic self-efficacy, social and professional integration, and future orientation. Findings indicate [direction and magnitude to be inserted after analysis]. We argue that the programme's distinctive contribution is not access itself but the conversion of access into agency: participants moved from a survival horizon, in which education is instrumental to immediate security, toward a contribution horizon, in which education is instrumental to reconstruction of their countries of origin. We situate this within Türkiye's own history of absorbing displaced scholars, and argue that the 1933 University Reform offers both a precedent and a warning, since the women among those émigrés were largely written out of the record. The article maps the programme against the Sustainable Development Goals and proposes a replicable framework for gender-responsive scholarship design. Limitations arising from cohort size, self-report, and the authors' administrative relationship to the programme are addressed directly.
Anahtar kelimeler
- mültecilerin yükseköğretimi
- STEM'de kadınlar
- yerinden edilme
- barış inşası
- Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
- eğitim diplomasisi
- Türkiye
Kısıtlı